Profili i Komunës

Profili gjeografik

Rrafsh luginor, kodra dhe male

Rahoveci shtrihet në pjesën qendrore të Gadishullit Ballkanik dhe i takon Evropës Juglindore. Territori përfshin pjesën qendrore dhe jugore të rrafshit të Dukagjinit dhe është i ndarë në tri tërësi ose mikroregjione: rrafshi luginor, kodrinor dhe malor.

Në veri kufizohet me Komunën e Klinës (rreth 45 km), në verilindje me Komunën e Malishevës (rreth 16 km), në juglindje me Komunën e Suharekës (rreth 17 km) dhe atë të Mamushës, në jug me Komunën e Prizrenit (25 km) dhe në perëndim me Komunën e Gjakovës (28 km). Nga kryeqendra e Kosovës, Prishtina, është rreth 60 km larg.

Temperaturat mesatare vjetore janë 11,68 °C, kurse mesatarja e reshjeve është 707,7 mm. Të reshurat e dëborës janë më të mëdha në muajin janar; ditë me borë janë mesatarisht 15,7 në vit. Mesatarja vjetore me mjegull është 19,7 ditë, ose 5,4%.

Në këtë komunë janë dy zona që kanë karakter të veçantë të mbrojtjes: Manastiri i Zoçishtës dhe fshati Hoçë e Madhe.

Degët kryesore të ekonomisë lokale

Rreth 50% e vreshtave të Kosovës

Komuna e Rahovecit, me tërë historinë e pasur në prodhimin e verës dhe tokën pjellore, ka potenciale të mëdha për zhvillim në të ardhmen. Zhvillimi ekonomik është i orientuar më së shumti në bujqësi, vreshtari dhe perimekulturë.

Afro 65% e popullatës vlerësohet se e siguron ekzistencën nga aktivitetet bujqësore. Mesatarja vjetore e të ardhurave për një fermer është përafërsisht 2.500 deri 3.000 €.

Komuna e Rahovecit disponon me rreth 50% të sipërfaqeve të vreshtave të Kosovës, si dhe të kapaciteteve përpunuese.

Arsimi

14.526 nxënës në 42 objekte shkollore

Struktura organizative e sistemit arsimor në komunën e Rahovecit është e organizuar në katër nivele: arsimi parashkollor (fëmijët e moshës 5–6 vjeç), arsimi fillor (klasat I–V), arsimi i mesëm i ulët (klasat VI–IX) dhe arsimi i mesëm i lartë (klasat X–XII/XIII).

Numri i objekteve shkollore është gjithsej 42, duke përfshirë edhe çerdhet dhe shkollat e mesme. Në procesin edukativo-arsimor, në të gjitha nivelet e shkollimit, janë të angazhuar rreth 845 punëtorë, prej të cilëve 694 mësimdhënës. Numri i nxënësve është gjithsej 14.526, që do të thotë një raport prej 17,06 nxënësish për mësimdhënës.

Shëndetësia

1 QKMF, 6 QMF dhe 7 AMF

Në komunën e Rahovecit shëndetësia është e organizuar në sektorin publik, ku ofrohen shërbime të nivelit parësor, dhe në sektorin privat, i cili ofron shërbime parësore të lëmive të specializuara mjekësore.

Institucionet shëndetësore publike janë: Qendra Kryesore e Mjekësisë Familjare (1 QKMF në qytetin e Rahovecit), Qendrat e Mjekësisë Familjare (6 QMF) dhe Ambulantat e Mjekësisë Familjare (7 AMF).

Prona komunale

1.540 parcela — 56.819.776 m²

Komuna ka 1.540 parcela (pronë komunale), në sipërfaqe prej 56.819.776 m².

Kultura

Galeri, teatër, kinema me 430 ulëse, 9.000 libra

Në Komunën e Rahovecit zhvillohen aktivitete të ndryshme kulturore: muzikore, teatrale, bibliotekare, ekspozita të ndryshme etj. Këto aktivitete zhvillohen në Qendrën Kulturore në Rahovec, në Shtëpinë e Kulturës në Krushë të Madhe, në Shtëpinë e Kulturës në Hoçë të Madhe, në Shtëpinë e Kulturës në Ratkoc, si dhe në Qendrën Rinore në Rahovec.

Aktivitetet kulturore organizohen kryesisht nga drejtoria komunale, në bashkëpunim me shoqatat dhe klubet kulturore si “Art-Studio”, “Nirvana-Club”, Shoqata e Artistëve të Komunës së Rahovecit, Shoqata e Enigmatëve “Labirinti”, shoqëritë kulturo-artistike “Rahoveci”, “Bajram Curri”, “Heronjtë e Kosovës”, “Anadrinia”, “Vëllezërit Frashëri”, si dhe grupet muzikore “Boemat”, “Sokolat” etj.

Komuna e Rahovecit disponon Galerinë e Arteve, që i ka kushtet shumë të mira për ekspozim — gjatë një viti në të ekspozohen së paku 12 ekspozita; Teatrin, që funksionon në baza amatore dhe vullnetare; Sallën e kinemasë në Shtëpinë e Kulturës me 430 ulëse; si dhe Bibliotekën në Rahovec me rreth 9.000 ekzemplarë librash.

Sporti

Futboll, basketboll, hendboll, shah dhe gara automobilistike

Në komunën e Rahovecit veprojnë tri ekipe futbollistike — njëra bën pjesë në Ligën e Parë të Kosovës, ndërsa dy të tjerat në ligat e dyta — dy shkolla të futbollit, ekipi i basketbollit në të dy gjinitë, si dhe shkolla e basketbollit, klubi i hendbollit, i shahut dhe ekipi i garave automobilistike.

Turizmi

Monumente historike mbi 400-vjeçare

Turizmi kulturor kryesisht mund të jetë i bazuar në trashëgiminë kulturore dhe arkitekturore: shtëpitë tradicionale, turizmi kulturor arkeologjik, shpellat, hamamet, trashëgimia arkitekturore dhe fetare në Hoçën e Madhe.

Në qendër të qytetit janë të vendosura monumentet historike të ndërtuara para më shumë se 400 vjetësh: Teqja e Madhe e Helvetive, Teqja Rufai, Teqja Melami, Sahat Kulla e ngritur në vitin 1791, pesë xhamitë, si dhe teqetë e tjera në qytet e në rrethinë.

Në fshatin Hoçë e Madhe, në jug të qytetit të Rahovecit, të njohur për vreshtat dhe verërat e saj, gjenden objektet e trashëgimisë kulturore dhe fetare. Në vitin 1198 Duka i Madh Stefan Nemanja ia dhuroi prodhimet e regjionit Manastirit të Hilandarit (Mali Athos), përderisa kjo zonë në mesjetë u bë qendër e madhe komerciale dhe kulturore. Në të janë 12 kisha: Shën Nikolla, Shën Gjoni, Shën Stefani (shekulli XIV), Kisha e Dielës së Shenjtë, Shën Paraskeva, Shën Ana, Shën Lluka dhe Shën Pjetri (shekulli XVI), Shën Virgjëra dhe Shën Ilia. Të veçanta për nga rariteti janë edhe depot e mëdha të verës në qendër të fshatit, me fuçi të larta deri në 5 metra dhe 4 metra të gjera.

Transporti

Katër kategori rrugësh

Në komunën e Rahovecit ekzistojnë të katër kategoritë e rrugëve të klasifikuara në Kosovë, duke filluar prej rrugëve magjistrale e deri tek ato të pakategorizuara. Rrjeti i rrugëve përbëhet nga:

Rrugët magjistrale — M9.1 (Gjakovë – Prishtinë);

Rrugët regjionale — R107 Prizren – Gjakovë, R117 Rahovec – Suharekë, R111 Xërxë – Ratkoc – Kramovik, R204 Rahovec – Krushë e Madhe, R110 Malishevë – Rahovec – Xërxë;

Rrugët lokale — rrugët që i lidhin 34 komunat kadastrale me gjithsej 36 vendbanime, duke përfshirë edhe rrugët që lidhin lagjet më të rëndësishme të vendbanimeve;

Rrugët e pakategorizuara — të cilat i lidhin lagjet e fshatit, si dhe të gjitha hapësirat në të cilat zhvillohen aktivitete socio-ekonomike.